Maandelijks archief: december 2016

Een hartverwarmend kerstverhaal maak je als een soep met 5 ingrediënten

Deze blog schreef ik op verzoek voor http://www.kerstmetballenspel.nl/een-kerstsok-vol-cadeautjes/

Een hartverwarmend kerstverhaal maak je als een soep met 5 ingredienten

Kalkoen, chocolademousse, champagne… Rond kerst staan de winkels vol met ingredienten voor geslaagde kerstdiners. Toch kan je je na de maaltijd nog onverzadigd voelen. Vertel dan een verhaal om sfeer te creeeren die van binnen voedt. Met deze tips kan je een verhaal op leeftijd, smaak en interesses laten aansluiten:

Kies de ‘basis’ waar je zelf trek in hebt
Een verhaal hoeft niet ingewikkeld te zijn, het kan bestaan uit een basismotief van slechts 2 zinnen waar je zelf van alles aan toe kan voegen. Google bijvoorbeeld eens op “De belofte van de harpspeler”: een muzikant moet op reis, maar lukt het hem om op tijd weer thuis te zijn? Een prima basis om mee te werken.

Vervang details van de hoofdpersoon door details van degene voor wie jij speciaal dit verhaal wilt vertellen
Als je een a-muzikale zoon of dochter hebt die wel erg houdt van spelletjes spelen , dan kan het interessant zijn om van de harpspeler een gamer te maken die op weg is naar de Nationale Spelbijeenkomst om zijn zelf ontworpen spel te demonstreren.

Beschrijf de omgeving met beelden die je zelf doen watertanden
Zo gaat de harpspeler in het verhaal op weg naar het paleis om muziek te maken voor de koning en die omgeving is natuurlijk vol goud en zachtdonzen bedden. Als de harpspeler naar huis wil, belooft de koning de mooiste geschenken, waaronder een paard, zo wit en glanzend als satijn. Welke cadeau’s moet de koning beloven om jouw publiek te laten voelen dat het wel erg fijn is om toch in het paleis te blijven? Beschrijf ze in geur en kleur, met subtiele details.

Voeg voor jongere kinderen wat ritmische rijmpjes toe
Als de harpspeler toch het paleis verlaat, hoort hij wind, sneeuw en krakende bomen die hem waarschuwen weer terug te gaan. Om het voor jezelf makkelijk te maken kun je ook 1 rijmpje kiezen, dat steeds weer terug keert zoals : ‘je bent niet wijs, je bent niet wijs, ga toch terug naar het paleis’.

Maak het verhaal af met een zin die je ook bij de basis al hebt gebruikt

Het geeft een heerlijk ‘rond’ gevoel als het verhaal af is, als waar je mee begon ook aan het eind weer terug komt. In een versie die ik zelf eens vertelde van de “belofte van de harpspeler” beschreef ik hoe hij elke dag thuis bij de vijver oefende op zijn harp. Alle vogles werden stil en kwamen luisteren en als hij even wachtte, dan gleed zelfs de zwaan zachtjes naar voren om vooraan te zitten in het concert. De harpspeler zong dan “zacht zingt de zwaan, noeh noeh noeh noeh…” Die ene zin die ik dan neurie, laat ik weer terug komen op het moment dat het compleet donker is in het bos en de harpspeler de weg niet meer kan zien. Dan herinnert hij dat ene zinnetje dat hij weer gaat zingen, waardoor het licht wordt om hem heen. Welk lied, welk lichtgevend zinnetje kan jij in jouw verhaal stoppen?

Een kerstfeest met een zelf verteld verhaal zal zeker in de smaak vallen! Want net als bij soep geldt ook bij verhalen: ze verwarmen van binnen. Je kan ze improviseren, maar soms worden ze beter als ze een nacht hebben gestaan. Bereid je verhaal het liefst twee dagen van te voren al voor, roep de beelden die je wilt delen bij je zelf op en laat het vervolgens even sudderen in je onderbewuste.

Eet smakelijk met veel vertelplezier!

 

Kun je wonen in een verhaal?

Als je een vraag stelt, dan opent zich een ruimte. Dat merk ik doordat ik een vraag van alle kanten ga bekijken, onderzoeken, besnuffelen, dan wordt mijn geest flexibel, rekt zich uit, ik stretch de grenzen van mijn voorstellingsvermogen op. Tijdens mijn Reis door het Binnenland, 2 jaar lang rondtrekken door Nederland, zijn het vragen die leidend zijn en richting geven aan mijn reis. Een vraag die de afgelopen maanden steeds opdoemde, was: ‘kun je wonen in een verhaal?’ En zo ja, hoe doe je dat dan?

kun je wonen in je verhaal?

kun je wonen in je verhaal?

Natuurlijk kun je niet wonen in een verhaal…het heeft geen muren, geen dak, geen keuken om te koken… Hoe zou je jezelf met woorden in leven moeten houden? Dat is het meest logische antwoord dat direct opkomt. Mijn auto, verhalenwegen en expeditietent zijn geen woningen. Maar toch bleef de vraag mij intrigeren. Want al ben ik ondertussen drie maanden aan het rondtrekken zonder vaste woonplek, voel ik mij niet ontheemd en kom ik voortdurend mensen tegen die me uitnodigen, me introduceren om bij mooie project aan te haken, of precies die hulp aanbieden die ik op dat moment nodig heb. En veel reizigers beamen met mij dat dat hen ook overkwam toen ze aan het ‘backpacken’ waren. Maar ook niet-reizigers ervaren wel eens dat van alles je lijkt toe te vallen. Het heeft volgens mij niet perse met ‘reizen’ te maken, maar meer met ‘je ding doen’ wat maakt dat deuren open gaan. En toevallig is deze reis op dit moment ‘mijn ding doen’. Joseph Campbell sprak in dit verband over ‘follow your bliss’: luister naar de oproep aan je hart, ga op weg om de eerste (kleine) stap te zetten op weg naar je verlangen, en vertrouw dat als jij doet wat gedaan moet worden dat het universum dan zorgt dat je komt waar je hebt te zijn.

Een mooi voorbeeld van een deur die voor mij onlangs open ging, is de ontmoeting met Stefan en Els. Ook al woonden we vlak bij elkaar toen ik in Gendt woonde, pas toen ik op reis ging en zij mij uitnodigden ‘je bent hier welkom met of zonder vertelwagentje’ leerde ik hen beter kennen. Stefan en Els stellen de deuren van hun centrum ‘Piramide aan de Waal’ letterlijk open voor bijeenkomsten, evenementen, workshopaanbieders.

de piramide, centrum voor creativiteit en ontwikkeling

de piramide, centrum voor creativiteit en ontwikkeling

Het is even aftasten na zo’n hartelijk aanbod: is het echt, kan ik zomaar binnenvallen, waar liggen de grenzen? Na een paar keer te zijn aangewaaid, voelt het vertrouwd. Ik raak in gesprek met Els nadat ze net zelf een opleidingsdag heeft verzorgd in de Piramide, wat kernwaarden voor haar als docent zijn: vertrouwen, veiligheid, verbinden. Dat is nodig om het hart te openen, en kan het leerproces ontvouwen. Steeds meer opleidingen weten de Piramide te vinden, misschien wel om deze basisrust die er heerst. Dat ik op mijn ‘expeditie’,  mijn intens willen leren van het leven, hier ook die basisplek bij hen vind, is dus niet zo gek. Tijdens de yogalessen die er ‘s ochtends en ‘s avonds worden aangeboden gaat het ook over basis en structuur en hoe je vandaaruit opbouwt. Als je plekken bezoekt waar transformatie en ontwikkeling centraal staan, dan is het cruciaal om een stevige structuur neer te kunnen zetten. Gek genoeg is dit een thema waar ik ook in ander verband mee bezig ben: ik ben gevraagd een debat te leiden tussen wetenschappers over het werk van D’Arcy Thompson, een schrijver die biologen, natuurkundigen, wiskundigen, kunstenaars, filosofen en vele anderen boeit door zijn uiteenzetting over m.n. ‘structuur’ en ‘transformatie’ daarvan in skeletten van planten en dieren. Goed. Ik ben weer geraakt door hoe dingen samen kunnen vallen als je je fascinatie volgt. Dat er dan dwarsverbanden ontstaan tussen de meest onverwachte zaken: yoga en een wetenschapper.

Mijn conclusie is: ja, ik kan wonen in mijn verhaal. Als ik de hoofdrol in mijn eigen verhaal speel, en als iedereen dat op z’n eigen manier ook doet, dan lijkt de puzzel van gebeurtenissen en ontmoetingen wonderbaarlijk in elkaar te passen. Dan ontmoet je dat wat je nodig hebt om jezelf naar het volgende hoofdstuk te schrijven. Mijn reis gaat verder. Naast de Piramide zijn er nog meer plaatsen en projecten waar ik graag over vertel. Rond Kerst ben je welkom om live reiservaringen uit te wisselen in het Veerhuis te Varik: http://www.veerhuis.nl/kerst-in-het-veerhuis/ En in Januari schuif ik aan bij het Living Museum. Daarover later meer!  Fijne Feestdagen en een Nieuw Jaar waarin je overal waar je bent kan wonen, verblijven, aanwezig zijn, jezelf welkom weten. Al verschuift de wereld om je heen, ook al ben je soms sprakeloos, ik wens dat je de woorden, de zinnen, de stiltes zoeken in het verhaal blijft zoeken dat jij met je leven te vertellen hebt.

Warme Reizigersgroet!

 

 

 

 

 

Vastlopen in doelen…hoe beweeg je daar uit?

goal attainment scaling te zien als dans

wat is de overeenkomst tussen goal attainment scaling en dans?

Deze blog werd gepubliceerd voor de Academie voor Ervarend Leren.

Hoe groter de nadruk op het behalen van doelen, hoe meer medewerkers zich in een keurslijf geperst voelen. In de zorg worden veel geïndividualiseerde doelen opgesteld Zelfs als deze SMART geformuleerd zijn, leidt dat vaak niet tot de gewenste resultaten. Maar kan doelen stellen ook leuk zijn? De Academie voor Ervarend Leren ontwikkelde hiertoe een methode die op veel punten aansluit bij de Goal Attainment Scaling methodiek, zie daarvoor de publicatie ‘Werken met doelen kan ook leuk zijn’.Maar omdat we de Academie voor Ervarend Leren zijn, willen we graag ook van anderen en van hele andere disciplines blijven leren. Hoe creëren zij plezier bij het werken met doelen? In deze blog staan we stil bij Arjan Bouw, theatermaker en dansdocent in de 5Ritmes.

Wat heeft een danser gemeenschappelijk met managers in zorg, onderwijs, of een ander werkgebied?

Je hebt een voornemen, maar dan komen daar letterlijk dingen tussen te staan door eigen of andermans toedoen waardoor je voornemens niet lukken. Dan kun je vastlopen. Maar er is altijd lege ruimte, altijd is er de mogelijkheid om te kiezen hoe je je beweegt. Daarvoor moet je wel overtuigingen en verwachtingen loslaten Ergens danst iedereen wel door zijn of haar eigen leven heen.

Doelen moeten halen die opgelegd worden, dat voelt soms als het zitten in een spagaat… Hoe kijk jij als danser aan tegen doelen stellen, moet je doelen niet gewoon loslaten, ‘go with the flow’?

In het dansen gaat het erom dat je jezelf voelt, dat je in contact bent met jezelf en de ander en de ruimte om je heen. Vanuit dat contact onderzoek je ‘wat is hier nu nodig’? Je zou kunnen denken dat altijd maar vloeiend overal mee omgaan, de oplossing is voor veel stress. Maar als je alleen maar steeds vloeiend bent, dan mis je op een gegeven ogenblik iets. Daarom kennen we ook het staccato ritme, waarin je kan leren to the point te zijn, helder te zijn in communicatie, doelen te stellen.

Behandeldoelen leveren vaak hoofdbrekens op als cliënten zelf niet achter het doel staan dat voor hen is opgesteld. Waar zie jij dan nog bewegingsruimte voor een behandelaar?

Een van de grootste lessen die ik steeds weer leer, is om de ‘nee’ van de ander te accepteren. Als je je afvraagt hoe je iemand van een ‘nee’ naar een ‘ja’ kan brengen, loop je al voorbij aan die acceptatie. Vaak weet je niet eens wat er achter een nee zit, waar weerstand vandaan komt. Maar volledig het gedrag van een ander accepteren, zonder vooroordelen, dat schept ruimte in mijzelf en tussen ons. Vaak ontstaat er dan alsnog onverwachte beweging of samenwerking. Het begint met acceptatie.

Arjan vestigt tot slot de aandacht op de manier waarop je je met de ander beweegt. Sta je tegenover een ander, een cliënt, een zorgvrager, een leerling, medewerker? Of kun je er ook naast staan? Als je naast iemand staat, creëer je op een hele andere manier ruimte. In plaats van te letten op wat de ander doet, verbindt je je makkelijker. Je kijkt samen naar een gemeenschappelijk gedeelde horizon. Vastlopen in doelen en hoe beweeg je je daar uit….Misschien is de clou er niet ‘uit’ te gaan, maar er ‘in’, in verbinding met jezelf, je lichaam, de weerstand?

Met dank aan Arjan Bouw, – www.dansendhart.nl – voor het delen van tijd en inzicht.

De foto is een foto die ik maakte voor een opdracht voor bedrijfsfotografie voor Venkl coaching.